Tijdens mijn schrijfworkshops nodig ik mijn schrijfspelers na elk rondje schrijven uit om iets te vertellen over het schrijfproces. Aansluitend vraag ik dan of ze hun werk willen delen. Voorlezen.
Meestal zijn er enkele meteen heel enthousiast, eentje slaat de ogen neer en een ander zie ik soms een beetje wegtrekken.
Niks moet
Voorlezen is altijd een keuze en vrijwillig, niks moet. Voor de veiligheid benoem ik dat altijd nog even hardop. Met de kanttekening dat het niet de bedoeling is om elkaar feedback te geven: daar is intuïtief schrijven niet voor bedoeld. Daar is het materiaal te kwetsbaar en te r(a)uw voor.
Uitademen
Wanneer de feedbackdrempel verdwijnt, zie ik schouders ontspannen en borstkassen bewegen. Zoals je wellicht weet heb ik niets met prestaties of ‘moetjes’ dus mijn workshops zijn niet op resultaten gericht en dienen niet als podium. Binnen Fijnbedraad hoef je niets te veranderen of te verbeteren.
Het gaat het erom, dat je plezier hebt of krijgt in schrijven. Dat je jezelf verrast met woorden die uit je zelf tevoorschijn komen die gehoord of gelezen willen worden. Inzicht opdoen uit je eigen wijsheid.
Kak. Zo had ik ‘m niet begrepen
Inmiddels leest een van de deelnemers het werk voor. Op slag zie ik gebogen schouders ontstaan, in de andere Zoomschermpjes. Ik gok erop dat mensen zichzelf nu vertellen, dat ze de opdracht verkeerd hebben begrepen. Misschien wel gevolgd door iets als ‘dat heb ik dus niet goed gedaan’ of ‘mijn werk is nu niet goed genoeg.’
Kippenvel trekt over mijn armen en heel diep van binnen ontstaat een huppeltje, wat zich laat verbouwen tot een voorzichtige grijns op mijn gezicht. Nee, niet uit leedvermaak, maar na drie jaar ervaring met “Schrijf jezelf” weet ik wat er komt.
Siervuurwerk
De eigenaresse van schouders knikt: ze gaat voorlezen. Tijdens het lezen blijf ik haar aankijken om in contact te blijven. Haar ogen glijden over haar zelfgeschreven regels. Mijn ogen glanzen intussen, ik word geraakt door het stuk en in het Zoomscherm zie ik dat niet hierin niet de enige ben.
Ze kijkt op, een beetje verlegen. Ik bedank haar voor haar bereidheid om te delen. “Ik twijfelde even,” zegt ze zachtjes. “Want bij het eerste stukje, toen dat werd voorgelezen, dacht ik dat ik het verkeerd had gedaan, de opdracht verkeerd had begrepen.”
“Dat had ik ook,” zegt iemand anders, zichtbaar een beetje opgelucht. We knikken allemaal want we kennen het. We denken zo vaak dat we het verkeerd doen, dat we niet goed genoeg zijn en dom, omdat we niet meteen kunnen “inspringen” doordat we nog niet weten wat de bedoeling is. We willen zo graag begrijpen. Hoeft niet.
Gelijk en toch verschillend
“Dit is nou de reden waarom ik “Schrijf jezelf” zo ontzettend leuk vind, om te doen,” zeg ik met een grijns. “Uit één opdracht ontstaan altijd uiteenlopende stukken. Precies zoals wij mensen zelf zijn. Hetzelfde en toch verschillend,” vul ik aan. Er wordt geknikt.
Mijn methode van schrijfcoaching werkt zoals het leven, waarin iedereen z’n uitdagingen krijgt. Soms lijkt het op elkaar en kunnen we een stukje met de ander oplopen, terwijl we tóch elk een verschillende route lopen.
Dus
Elk pad, elk doel en iedere uitkomst helemaal goed. Het ís altijd goed.
Jouw (schrijf)werk is oké.
En jij bent dat ook.
Dat was je altijd al.
